Waterschoenen

Code PSB017


De oplossing voor Nederland's 'droge voeten'-probleem: trek de waterschoenen aan! Overal ter wereld wordt bij de occupatie van een amfibisch landschap gekozen voor het bewonen van een droog deel of het maken van een drijvende voorziening. Deze inzending onderzoekt de mogelijkheid van een drijvende, volledige stedelijke ontwikkeling.

Het grootste deel van het bereiken van duurzaamheid zit hem vaak in fundamentele basiskeuzes.

Huidige stand van zaken
Landschap
Bij de inrichting van het Nederlandse landschap worden steeds meer bewoordingen als 'natuurlijker' en 'duurzamer' gebezigd. Hierbij gaat het dan met name om de onderste (existentiële) 'laag' op de kaart: het watersysteem, de bodemtypologie en het landschap. Naast het rationeel verkavelde en ontwaterde Nederland komt er nu ook een voor een flink deel natuurlijk(er) en dus in het westen natter en mogelijk drassig(er) Nederland.

Sociaal-economische ontwikkelingen/trends
De wooncultuur in Nederland is er een die redelijk "naar binnen gericht" en individualistisch is. Ten aanzien van werken zijn er ontwikkelingen als een forse toename van de ICT-sector, waardoor thuiswerken en de mogelijkheid van werken op een minder bereikbare plek onder handbereik zijn gekomen. Mobiliteit wordt als zeer waardevol beschouwd en naarstig wordt gezocht op welke wijze dat zo milieuvriendelijk kan. In de 'netwerksamenleving' komen meer en meer 'footloose'-bedrijven.


Bewoning van het amfibische landschap
Van oudsher werd bij de occupatie van een drassig gebied gekozen voor één van de volgende twee manieren: er werd een droog gebied betrokken of er werd een drijvende voorziening gemaakt. De droge delen waren er al van nature of werden opgeworpen. Nederlanders zijn dit laatste principe blijven toepassen tot aan de Flevopolders en IJburg toe. Het wonen op palen is strikt gezien een variant op het opwerpen van een droog gebied. Redelijk onderbelicht in Nederland is het principe van drijven gebleven. Pas recentelijk is weer interesse ontstaan in drijvende woonvormen. Deze bevinden zich nog op het schaalniveau van de woning. Deze inzending gaat verder en onderzoekt de mogelijkheid van een drijvende nederzetting, een drijvende stedelijke ontwikkeling.

Strikt gezien kan een "moerassig gebied" weer onderverdeeld worden in de elementen land en water en een overgangszone: de drassige ('ondoordringbare') oever / gradiënt. Van die overgangszone kan gezegd worden dat het ecologisch gezien het meest kwetsbaar en waardevol is en vanuit het mogelijk menselijk occuperen van een moerasgebied het meest lastig. Er is geen menselijke cultuur waar ook ter wereld die in moerasgebieden juist voor die zone in de trits land-moeras-water kiest. Keuze van deze inzending voor wonen in het water-deel in een moeraslandschap gebeurt dan ook vanuit praktisch en ecologisch oogpunt. Het grootste deel van het bereiken van duurzaamheid zit hem vaak in fundamentele basiskeuzes. Het wordt veel meer mét het water leven als bijvoorbeeld nu al aan de Amazone gebeurt. Daar hebben de waterwegen de functie die hier de autowegen hebben. Een ander voorbeeld is Thailand, waar in rivieren drijvende hotels voorkomen in 'onherbergzame' streken.


De drijvende nederzetting
Waterschoenen exploreert nieuwe en combineert innovatief bestaande vormen van:
° wonen: diversiteit aan woonmilieus en mogelijkheden waaronder bijvoorbeeld Het Gewild Wonen.
° werken: bijvoorbeeld ICT-bedrijven, kassenteelt, watertransport en -overslag.
° transport: schip, hovercraft, zeppelin, electrocar.
° recreatie- & cultuur: watergerichte en footloose-vormen.
° voedselvoorziening: bijvoorbeeld kassenteelt, viskwekerij.

De drijvende nederzetting kent vanwege zijn brede, ondiepe drijfconstructie geen hoogbouw. Waterschoenen is een modulair systeem en daarmee flexibel in opzet en gebruik.


De drijvende nederzetting kent meer toepassingen dan alleen in een drassig landschap: deze vorm kan natuurlijk ook ontwikkeld worden in rivieren en meren en in de toekomst te ontwikkelen retentiebekkens. Daarnaast bijvoorbeeld in zandwinputten. Het 'droge voeten'-probleem van Nederland is door de drijvende nederzetting opgelost: de stedelijke ontwikkeling trekt de waterschoenen aan!


De omgeving / landschappelijke inpassing
De drijvende nederzetting 'komt niet boven de bomen uit'. Er is een diversiteit aan mogelijk materiaalgebruik en architectuurstijlen. De vormgeving van de bebouwing kan nog plaatsvinden in een bandbreedte van 'contrasterend met' tot 'wegvallend in' de omgeving.

Waterschoenen maakt voor de inpassing in bestaande (infra-)structuren gebruik van het water, een vanoudsher voor de Nederlander bekend terrein. Als een serie waterlelies zullen de waterschoenen in een plas verschijnen.


Thema's die van toepassing zijn:
Streven is om waterschoenen als autonome eenheid in natte gebieden te leggen. In principe zou dit dus zo min mogelijk negatieve milieu-effecten op de omgeving moeten hebben.

Ecologie: waterschoenen heeft een minimum-impact op de omgeving: is verplaatsbaar, weinig invloed op bijvoorbeeld waterstromen en bodemsituatie.

Afval: o.a. toepassing van systemen voor biologische afbraak.

Energie: waterschoenen maakt gebruik van zonne-, wind- en waterstromingsenergie en accusystemen.

Materiaalgebruik: invulling met state-of-the-art duurzaam materiaal.