Poldersnit

Code PSB007


Poldersnit doorbreekt de nederlandse defensieve houding tegenover het water. Poldersnit is een strategisch watersysteem, een ruggegraat voor nieuwe ontwikkelingen. De huidige monoculturele kleipolder wordt omgezet in en dynamisch en veelzijdig landschap in samenhang met schoonwater. Er ontstaan nieuwe woningtypologieen met een aktieve relatie met het water: o.a. Polderstrips, Snelwegkering en Watervilla's.

Nederland Waterland?
Nederland heeft al eeuwen een defensieve houding ten opzichte van het water. Om de steden te beschermen tegen het water zijn vele meren omdijkt en ontwaterd. Hierdoor is het voor Nederland karakteristieke uitgestrekte polderlandschap ontstaan. Na de afronden van de Deltawerken is Nederland een grote veilig verklaarde terp geworden. De waterhuishouding is gestroomlijnd in een wiskundig stroomschema.
Ieder besef van een relatie met het water is verloren gegaan. Niemand weet nog dat vele polders in eerste instantie zijn gewonnen om de steden tegen het water te beschermen en bij het hoogwater van 1995 wisten vele bewoners in Limburg niet eens dat ze in een uiterwaardengebied woonden dat onder water zou kunnen komen te staan.

Potentie van het landschap
Een van de laatste projecten die nog echt gebruik maakte van het waterlandschap was de Hollandse Waterlinie. Dit grootse Nederlandse waterproject was niet bedoeld om ons tegen het water te beschermen, maar maakte juist gebruik van het water: door grote delen van het land onder een laag water te zetten werd het landschap een uiterst efficiënt verdedigingswerk tegen de veroveraar. De Hollandse waterlinie werd gebaseerd op het benutten van de strategische potenties van het landschap.

Retentiepolders
Sinds het hoge water van 1995 is zoeken naar een grotere waterbergingscapaciteit in de polders weer een aktueel thema. Door deze 'ontpoldering' te koppelen aan andere ontwikkelingen kan ze betaalbaar worden en een groter draagvlak krijgen. Zo kan de 'ontpoldering' inspelen op de infrastruktuur, de veranderende landbouw, de groeiende vrije tijds besteding de natuurontwikkeling en de behoefte aan veel en aan nieuwe vormen van wonen (amfibisch?).

Het Amfibisch wonen
Amfibisch wonen kan meer zijn dan het wonen aan een sloot of het drijven op een meertje. Het wonen op de grens tussen land en water. Het gaat om nederzettingen, verkavelingsvormen en voonvormen die inspelen op en gebruik maken van de huidige waterproblematiek. Op deze manier krijgt het amfibische wonen zowel een landschappelijke als een architectonische kwaliteit. Het polderlandschap dat 100 jaar geleden water was, wordt weer water gemaakt. Niet terug naar af, maar een nieuwe verantwoorde strategische laag die op vele manieren aan de menselijke behoefte bijdraagt. Hiervoor zijn ontwikkelingen op grote schaal nodig. Het gaat om het opnieuw toelaten van water in het door ons verworven land. Het gaat om het ombouwen van de strikte scheiding tussen land en water naar een strategisch landschap met een dynamische wisselwerking tussen land en water.

Poldersnit
Poldersnit is een nieuw door de overheid aan te leggen schoonwatersysteem dat de huidige kleipolders aan de achterkant doorsnijdt (Deze gronden zijn eenvoudig te verwerven). Het systeem beslaat uit een brede vaart tussen twee eigentijds vormgegeven dijklichamen. Op het dijklichaam 'slingert' een weg en staan hoge bomen die lange lijnen in het landschap vormen. Dit nieuwe watersysteem is gescheiden van het huidige systeem en verzorgd de afvoer van schoon hemelwater uit het omringende stedelijke gebied. Het water wordt gefaseerd teruggebracht in delen van de polder. Poldersnit is een katalysator voor vele individuele ontwikkelingen. Het vormt een aanzet voor toeristische- en natuurontwikkelingen (water- en fietstoerisme, vogelbroedplaatsen, kleine campings en datsja's bij de boer, etc.) en voor nieuwe kleinschalige bedrijvigheid in de polders (energieteelt, forellenkwekerijen, familieboomgaarden, etc.) Daarnaast ontstaat er in het af en toe verbrede dijkprofiel opslagcapaciteit voor schone bagger. Het huidige landbouwgebied wordt in een langzaam proces omgevormd tot een dynamisch gebied.

Woontypologieen
Langs het nieuwe systeem ontwikkelen zich na verloop van tijd kleine nederzettingen en buitenplaatsen met verschillende woontypologieen, voor verschillende doelgroepen. Alle nieuwe woontypologieen krijgen afhankelijk van de omgevingsfactoren een andere aktieve relatie met het water. Een kleine greep uit de mogelijkheden:
De 'Polderstrips' zijn moderne caissonwoningen in het nieuwe dijklichaam waar het water tot 'in de woning' kan doordringen en waar ieder seizoen ervaren wordt. De 'Snelwegkering' bestaat uit terraswoningen tegen de geluidswal aan een meer. De woning heeft een theehuis in het meer dat alleen per boot bereikbaar is.
De 'Watervilla's' staan of drijven langs stijgers in de natte polders die af en toe onder water staan.
De nieuwe typologieen bieden een alternatief voor de geestdodende eenvormigheid van de op een plak zand gebouwde nederlandse uitbreidingswijk.


De poldersnit doorsnijdt een groot deel van Nederlandse kleipolders. Het is een nieuwe kunstmatige laag in het landschap, waarin afwisselend delen wel en niet kunnen worden teruggegeven aan het water. Vanaf de ijssel door het hele rivierengebied en het groene hart tot aan de kop van zeeland zorgt het op vele plaatsen voor een nieuwe dynamiek tussen land, water en wonen.