|
Poldersnit
Code PSB007
Poldersnit doorbreekt
de nederlandse defensieve houding tegenover het water. Poldersnit is een
strategisch watersysteem, een ruggegraat voor nieuwe ontwikkelingen. De
huidige monoculturele kleipolder wordt omgezet in en dynamisch en veelzijdig
landschap in samenhang met schoonwater. Er ontstaan nieuwe woningtypologieen
met een aktieve relatie met het water: o.a. Polderstrips, Snelwegkering
en Watervilla's.
Nederland Waterland?
Nederland heeft al eeuwen een defensieve houding ten opzichte van het
water. Om de steden te beschermen tegen het water zijn vele meren omdijkt
en ontwaterd. Hierdoor is het voor Nederland karakteristieke uitgestrekte
polderlandschap ontstaan. Na de afronden van de Deltawerken is Nederland
een grote veilig verklaarde terp geworden. De waterhuishouding is gestroomlijnd
in een wiskundig stroomschema.
Ieder besef van een relatie met het water is verloren gegaan. Niemand
weet nog dat vele polders in eerste instantie zijn gewonnen om de steden
tegen het water te beschermen en bij het hoogwater van 1995 wisten vele
bewoners in Limburg niet eens dat ze in een uiterwaardengebied woonden
dat onder water zou kunnen komen te staan.
Potentie van het landschap
Een van de laatste projecten die nog echt gebruik maakte van het waterlandschap
was de Hollandse Waterlinie. Dit grootse Nederlandse waterproject was
niet bedoeld om ons tegen het water te beschermen, maar maakte juist gebruik
van het water: door grote delen van het land onder een laag water te zetten
werd het landschap een uiterst efficiënt verdedigingswerk tegen de
veroveraar. De Hollandse waterlinie werd gebaseerd op het benutten van
de strategische potenties van het landschap.
Retentiepolders
Sinds het hoge water van 1995 is zoeken naar een grotere waterbergingscapaciteit
in de polders weer een aktueel thema. Door deze 'ontpoldering' te koppelen
aan andere ontwikkelingen kan ze betaalbaar worden en een groter draagvlak
krijgen. Zo kan de 'ontpoldering' inspelen op de infrastruktuur, de veranderende
landbouw, de groeiende vrije tijds besteding de natuurontwikkeling en
de behoefte aan veel en aan nieuwe vormen van wonen (amfibisch?).
Het Amfibisch wonen
Amfibisch wonen kan meer zijn dan het wonen aan een sloot of het drijven
op een meertje. Het wonen op de grens tussen land en water. Het gaat om
nederzettingen, verkavelingsvormen en voonvormen die inspelen op en gebruik
maken van de huidige waterproblematiek. Op deze manier krijgt het amfibische
wonen zowel een landschappelijke als een architectonische kwaliteit. Het
polderlandschap dat 100 jaar geleden water was, wordt weer water gemaakt.
Niet terug naar af, maar een nieuwe verantwoorde strategische laag die
op vele manieren aan de menselijke behoefte bijdraagt. Hiervoor zijn ontwikkelingen
op grote schaal nodig. Het gaat om het opnieuw toelaten van water in het
door ons verworven land. Het gaat om het ombouwen van de strikte scheiding
tussen land en water naar een strategisch landschap met een dynamische
wisselwerking tussen land en water.
Poldersnit
Poldersnit is een nieuw door de overheid aan te leggen schoonwatersysteem
dat de huidige kleipolders aan de achterkant doorsnijdt (Deze gronden
zijn eenvoudig te verwerven). Het systeem beslaat uit een brede vaart
tussen twee eigentijds vormgegeven dijklichamen. Op het dijklichaam 'slingert'
een weg en staan hoge bomen die lange lijnen in het landschap vormen.
Dit nieuwe watersysteem is gescheiden van het huidige systeem en verzorgd
de afvoer van schoon hemelwater uit het omringende stedelijke gebied.
Het water wordt gefaseerd teruggebracht in delen van de polder. Poldersnit
is een katalysator voor vele individuele ontwikkelingen. Het vormt een
aanzet voor toeristische- en natuurontwikkelingen (water- en fietstoerisme,
vogelbroedplaatsen, kleine campings en datsja's bij de boer, etc.) en
voor nieuwe kleinschalige bedrijvigheid in de polders (energieteelt, forellenkwekerijen,
familieboomgaarden, etc.) Daarnaast ontstaat er in het af en toe verbrede
dijkprofiel opslagcapaciteit voor schone bagger. Het huidige landbouwgebied
wordt in een langzaam proces omgevormd tot een dynamisch gebied.
Woontypologieen
Langs het nieuwe systeem ontwikkelen zich na verloop van tijd kleine nederzettingen
en buitenplaatsen met verschillende woontypologieen, voor verschillende
doelgroepen. Alle nieuwe woontypologieen krijgen afhankelijk van de omgevingsfactoren
een andere aktieve relatie met het water. Een kleine greep uit de mogelijkheden:
De 'Polderstrips' zijn moderne caissonwoningen in het nieuwe dijklichaam
waar het water tot 'in de woning' kan doordringen en waar ieder seizoen
ervaren wordt. De 'Snelwegkering' bestaat uit terraswoningen tegen de
geluidswal aan een meer. De woning heeft een theehuis in het meer dat
alleen per boot bereikbaar is.
De 'Watervilla's' staan of drijven langs stijgers in de natte polders
die af en toe onder water staan.
De nieuwe typologieen bieden een alternatief voor de geestdodende eenvormigheid
van de op een plak zand gebouwde nederlandse uitbreidingswijk.
De poldersnit doorsnijdt een groot deel van Nederlandse kleipolders. Het
is een nieuwe kunstmatige laag in het landschap, waarin afwisselend delen
wel en niet kunnen worden teruggegeven aan het water. Vanaf de ijssel
door het hele rivierengebied en het groene hart tot aan de kop van zeeland
zorgt het op vele plaatsen voor een nieuwe dynamiek tussen land, water
en wonen.
|