· · · x onderweg

Code PAB099


Vanuit een respectvolle benadering van het moeras als amfibisch milieu en de observatie dat mobiliteit steeds meer aan belang wint, is een ontwerp gegroeid dat zich stedenbouwkundig en architecturaal vertaalt in 'onder-de-weg '. Woning en weg worden gezamenlijk de hoogte in gebracht met een compacte vorm van wonen als resultaat.

onderweg

· · · het verbeeldt dit architecturaal antwoord op amfibisch wonen
· · het duidt de essentie van het stedenbouwkundig concept
· het treft doorheen de analytische beschouwing van onze maatschappij


· Onderweg, we zijn het allemaal, en alsmaar meer. Soms te voet, graag per fiets maar bovenal geniet de auto onze voorkeur. Hij staat symbool voor de bewegingsvrijheid die het volwassen individu zo nauw aan het hart ligt. Die mobiliteitsopmars zorgt ervoor dat de concrete ruimte zich meer en meer gaat spiegelen aan de grenzeloosheid van de virtuele ruimte. Contrasten tussen natuur en cultuur vervagen, scheidingslijnen tussen stad en landschap verbleken, grenzen tout-court ruimen plaats voor één groot stedelijk veld, een verzameling aan betekenisvolle plekken die onderling met elkaar verbonden zijn door wat beschouwd kan worden als levensaders, de wegen. Maar dit stedelijk veld vertoont gezondheidsproblemen, haar levensaders slibben toe. Een te lang beleden stedenbouwkundige politiek van te veel uitbreiding en te weinig inbreiding heeft het zich bewegen van de ene betekenisvolle plek naar de andere, van werk naar woning, van woning naar ontspanning, van ontspanning naar vermaak, enz. dusdanig in de hand gewerkt dat het ontaardde in een probleem, een probleem dat in zijn hunkerend zoeken naar antwoorden, een uitweg vond in wat beleidsmatig voorgesteld wordt als compact wonen, zoveel mogelijk stedelijk, en zo weinig mogelijk suburbaan.

· · Onderweg bouwen, hetgeen meestal aangeduid wordt met de term lintbebouwing, kan in deze context conceptueel zinvol zijn. Daar waar woningnood doorgaans een klassieke stedenbouwkundige vertaling vindt in suburbane uitbreidingswijken met rondweg en invalswegen, wil het minder expansief inplanten van woningen langs reeds aanwezige weginfrastruktuur een optie zijn die in het voordeel pleit van minder mobiliteit en meer compactheid. Dit gaat zeker op voor de amfibische milieus gelegen in het Groene Hart, gezien bestaande wegen en assen aldaar dé vertegenwoordigers bij uitstek van stedelijkheid. Het bewust situeren van het woongebeuren op een bestaande, betekenisvolle verbindingsweg tussen twee punten, kan hierdoor ongetwijfeld beschouwd worden als een zinvolle versterking van stedelijkheid met een beperkte mobiliteit als gevolg. Vertrekkend uit een houding van respect tegenover het moeras als natuurlijk amfibisch milieu, resulteert het geformuleerde antwoord in afstand houden, in het omhoog brengen van zowel woning als weg d.m.v. een paalstructuur, en wel zo dat de woning onder-de-weg belandt. Dit biedt het voordeel dat de eventuele geluidshinder of gezichtsbeperking die als nadelig ervaren kan worden bij het wonen langs wegen tegelijkertijd opgelost wordt. Elk van de drie zo ontstane vertikale lagen genieten van een onbelemmerd zicht en vervullen hun eigen functie. De bovenste laag met rijweg en fietspaden in beide richtingen beschikt in het midden over een parkeerzone. Trappen en hellende vlakken staan in voor de verbinding met het onderliggende woonniveau. Dit louter voor de voetganger bestemde niveau laat zich kenmerken door een heel gedifferentieerde opeenvolging van passages, begrensd door patiowoningen. Het onderste niveau wordt aangewend tot het realiseren van een natuurlijke waterzuivering door te voorzien in de aanleg van een rietplantage. Verder zorgen door de wijk beheerde windmolens voor de opwekking van duurzame energie.

· · · Onder-de-weg bouwen gaf aanleiding tot het kiezen voor de patiowoning als architecturale typologie omwille van de natuurlijke lichtinval. Door in de middenste parkeerstrook openingen te voorzien, konden de woningen beneden toch nog voldoende belicht worden. Het bestaan van de patio als rechtstreeks gevolg van de inverse structurele opbouw wordt overigens geaccentueerd door de materiaalinvulling. Net als de paalstructuur wordt ook de patio uit beton opgetrokken, terwijl de woning vanuit duurzaamheidsoverwegingen baksteen toegewezen krijgt. Dat de patio tenslotte dient als vervanging van de in moerasgebieden moeilijk te realiseren tuinen, sluit tevens aan bij een meer compacte vorm van wonen, en dat maakt de cirkel rond.