Dobbers/Dijken

Code PAB009

Samenvatting
Verankerd aan een dijk of drijvend op water vormen amfibische woningen lineaire structuren die geheel opgaan in het Zuid-Hollands landschap. Zowel in vormgeving als materiaal- en kleurgebruik vallen zij weg tegen een achtergrond van beboste legakkers en dijken. Toepassing van natuurlijke bronnen maakt ze in hoge mate zelfvoorzienend.

Het Zuid-Hollandse landschap kenmerkt zich de laatste eeuwen hoofdzakelijk door gecultiveerde laagveengronden. Deze kregen door menselijk toedoen veelal lineaire structuren; ontstaan door ondermeer ontwatering van polders en afgraving van veengrond ten behoeve van turfwinning. Hierdoor ontstonden de afgegraven veenplassen met hun typische legakkerstructuur. Door overbevolking dreigt dit karakteristieke landschap verloren te gaan; groengebieden moeten wijken voor grootschalig opgezette woonwijken. In dit ontwerpvoorstel wordt, door een respectvolle integratie van natuur en wonen in een lage dichtheid, ingegaan op deze problematiek en tevens een ontlasting van een overbelast infrastructureel netwerk bewerkstelligd. Dubbelzinnige lichte verkaveling maakt realisatie op de meeste locaties mogelijk zonder grote ingrepen in het landschap te moeten doen. Twee lineair opgezette structuren; verankeren aan de dijk en drijven op het water voldoen daaraan en gaan geheel op in het Zuid-Hollands landschap.

Wonen en woonomgeving
Opgaan in het landschap wordt bereikt door een gestroomlijnde amfibische vormgeving van de woningen. Door het relatief grote vloeroppervlak en de typische vormgeving wordt een groot drijvend vermogen verkregen en tevens een horizontaal karakter aan de woningen meegegeven. Hiermee wordt voorkomen dat hoog oprijzende verticale gevelvlakken het landschap ontsieren. Gekoppeld tot een langgerekt lint valt de aanblik van een woonbuurt weg tegen het silhouet van dijklichamen en beboste legakkers. Wooncomfort wordt verkregen door direct aan de natuur grenzende riante woonruimtes met een bijzondere vormgeving en panoramische uitzichten door de langgerekte vensters en glaspartijen. De woning wordt doorsneden door een diagonale as die afdaalt over beide trappen en zo een bijzondere aanblik geeft op de typerende amfibische vorm. Verkeer wordt bewust op een ander niveau geplaatst om overlast te voorkomen.

Constructie en materiaalgebruik
Construeren met relatief lichte materialen draagt bij aan een groot drijvend vermogen; als scheepsrompdelen worden sandwichstaalconstructies aan stalen spantdelen gelast om de buitenste schil van de woning te vormen. Metalstud binnenwanden en vloeren sluiten hierbij aan. Voor de buitenafwerking is gedacht aan vergrijzend western red cedarhout, voor verticale wanden, kozijnen en terrasafwerking, en cortenstaal voor de amfibische schil. Deze oranjebruin- en grijstinten zorgen voor een optimale versmelting met de omgeving. Binnen maken berkenfineer en glanzend staal het totaalbeeld van een lichte en eerlijke materialisatie af.
Schakeling en spiegeling van dit woningtype maken seriematige productie mogelijk en drukken de kosten. Een in de fabriek geproduceerde woning kan over water naar plaats van bestemming worden getransporteerd om daar te worden gekoppeld aan drijflichaam of dijk. Koppelen aan de dijk vraagt afhankelijk van de hoogte mogelijk een kleine grondaanvulling.

Energie en stromen
De drijvende structuren en landschappelijke ligging van de woonbuurten pleiten voor een autarkisch voorzieningenpakket. Als eerste is een goede thermische isolatie van de woning van belang om de energievraag in te perken. Een dik pakket minerale wol, goede kierdichting, gebalanceerde ventilatie, toepassing van hoogrendementsglas en de temperatuurregulerende werking van het water dragen hieraan bij. Een evenzo belangrijke factor is gebruik van natuurlijke energiebronnen. In dit project wordt zonne-energie op grote schaal gebruikt. Een oppervlak van ca. 15 m2 fotovoltaische cellen moet de energievraag binnen de woning geheel kunnen ondervangen, terwijl voor verwarming van tapwater ca. 5 m2 zonnecollectoren voldoende is. De collectoren liggen vrijwel horizontaal hoog op het dak om belemmering van zonopval te beperken en onafhankelijk van oriëntatie te zijn. Vloerverwarming in een zwevende anhydrietvloer draagt in hoge mate bij aan het wooncomfort Toepassing van een regenwatercircuit beperkt gebruik van drinkwater; oppompen van water uit de veenplas is een voor de hand liggende oplossing. Voor toiletspoeling en wasmachinegebruik kan dit principe toegepast worden. Alle aan- en afvoerleidingen van de woningen bevinden zich evenwel in het dijk- of drijflichaam.